Mediolan drugiej połowy lat siedemdziesiątych nie był miastem, w którym łatwo myślało się o luksusie. Kryzys naftowy, inflacja, napięcia polityczne, mieszkania coraz mniejsze i coraz droższe. Radykalne eksperymenty włoskiego designu z poprzedniej dekady — kanapy w kształcie ust, fotele-worki, plastik we wszystkich kolorach — powoli traciły impet. Zaczynało się liczyć coś innego: czy mebel da się wnieść po schodach, czy zmieści się w wynajętym mieszkaniu i czy przetrwa przeprowadzkę.

W 1977 roku Vico Magistretti pokazał regał, który odpowiadał na wszystkie te pytania naraz. Nie miał boków. Nie miał tylnej ściany. Zamiast tego miał dwie przekątne, które przenosiły cały ciężar sześciu półek, oraz zawiasy pozwalające złożyć całość na płasko i oprzeć o ścianę jak deskę. Nazwał go Nuvola Rossa — Czerwona Chmura.

Oto historia mebla, który przez blisko pięćdziesiąt lat nie zszedł z produkcji, choć w gruncie rzeczy składa się z kilku desek i kilku zawiasów.

W siedemnastowiecznej Anglii fotel z wysokimi bokami nie był ozdobą, tylko obroną. Skrzydła wyrastające z oparcia osłaniały głowę przed przeciągiem i nadmiarem ciepła z kominka, a przy okazji dawały coś, czego meble wcześniej nie oferowały — poczucie schronienia. Przez trzysta lat ta forma prawie się nie zmieniła. Skrzydła zawsze sterczały w górę, przy głowie, i zawsze odgradzały siedzącego od reszty pokoju.

W mediolańskiej pracowni Patricii Urquioli to samo słowo dostało nowe miejsce. W jej projekcie dla Cassiny skrzydło nie wyrasta przy skroniach — wychodzi z tyłu, owija się wokół pleców i zagina do przodu na wysokości łokci. To, co przez trzy wieki chroniło głowę, tutaj podtrzymuje ramiona. Stąd nazwa: Back-Wing.

To historia fotela, w którym oparcie i podłokietniki to jeden i ten sam element — i który z tego jednego pomysłu zbudował całą rodzinę mebli.

Kiedy w 2015 roku Patricia Urquiola została dyrektorką artystyczną Cassiny, włoska manufaktura z Medy postawiła przed nią pytanie, które nurtuje cały świat designu: jak projektować meble na miarę XXI wieku, nie tracąc nic z komfortu i elegancji, do których przyzwyczaiły nas dekady włoskiego rzemiosła? Odpowiedź przyszła kilka lat później i przybrała kształt chmury.

Sofa Mon-Cloud, zaprojektowana przez Urquiolę w 2023 roku, wygląda, jakby ktoś zatrzymał w powietrzu miękki obłok i pozwolił mu delikatnie osiąść na drewnianej podstawie. Ale za tą lekkością kryje się jedna z najbardziej przemyślanych konstrukcji we współczesnym meblarstwie — sofa zaprojektowana od pierwszego szkicu z myślą o tym, co stanie się z nią za dwadzieścia, trzydzieści lat.

Poznaj historię sofy, która nie zawiera ani grama kleju — i właśnie dlatego może zmienić przyszłość mebli tapicerowanych.

Los Angeles, początek lat 70. XX wieku. W niewielkiej pracowni młodego architekta piętrzą się arkusze falistej tektury — materiału, który świat zna wyłącznie z pudeł, opakowań i magazynów. Frank Gehry przygląda się im z uwagą, jakiej nikt wcześniej kartonowi nie poświęcił. Zauważa coś, co umknęło wszystkim: sklejone warstwami, ułożone naprzemiennie, zwykłe tekturowe fale nabierają wytrzymałości drewna i miękkości sztruksu. Wystarczy je wygiąć — i pozwolić im zastygnąć w kształcie fali.

Tak w 1972 roku powstała seria „Easy Edges", a wraz z nią jej najsłynniejszy przedstawiciel: krzesło, które wygląda jak jedna zamaszysta linia nakreślona w powietrzu. Wiggle Side Chair to projekt, który udowodnił, że ikona designu może narodzić się z materiału wartego grosze — i że o wielkości mebla decyduje myśl, nie cena surowca.

Poznaj historię krzesła, które odniosło błyskawiczny sukces, zniknęło z produkcji decyzją samego projektanta i wróciło, by trafić do zbiorów MoMA.

Kopenhaga, rok 1958. W przydomowym garażu pewien architekt lepi z gipsu i drutu opływowe, niepokojące kształty — jakby próbował uchwycić formę, dla której nie ma jeszcze słowa. Dla postronnego obserwatora to dziwactwo. W rzeczywistości powstaje tam jeden z najważniejszych mebli XX wieku.

Arne Jacobsen nie szkicował krzeseł. On je rzeźbił. Szukał jednej linii — takiej, która obejmie ciało jak dłoń: osłoni, przytuli, da schronienie. Kiedy wreszcie ją znalazł, świat designu dostał obiekt rozpoznawalny z jednej sylwetki, z drugiego końca pokoju, po sześćdziesięciu latach. Fotel Egg.

Poznaj historię fotela, który narodził się w pierwszym designerskim hotelu świata, trafił do zbiorów muzeów i do dziś wyprzedza swój czas.

Koniec lat 50. w Ameryce był czasem osobliwego optymizmu. Powojenna gospodarka nabierała rozpędu, w salonach pojawiały się telewizory, a designerzy — zamiast oszczędnej powagi — pozwalali sobie na coś, co wcześniej wydawało się w meblarstwie nie na miejscu: humor. Forma mogła być lekka, żartobliwa, niemal absurdalna, a mimo to poważnie przemyślana.

Właśnie z tego ducha narodził się fotel, który do dziś rozpoznaje się po jednym spojrzeniu. Szeroka, trójkątna skorupa oparta na trzech smukłych nóżkach wyglądała, jakby ktoś wykroił wycinek z gigantycznego orzecha i pozwolił na nim usiąść. To Coconut Chair — projekt, który zamienił prosty gest geometryczny w jedną z najbardziej charakterystycznych sylwetek amerykańskiego modernizmu.

Poznaj historię fotela, który George Nelson wykroił z orzecha kokosowego — i który po siedmiu dekadach wciąż wygląda, jakby zaprojektowano go wczoraj.