Fotel Utrecht Cassina: Ikona neoplastycyzmu w designie meblowym
Fotel Utrecht, wytwarzany przez włoską firmę Cassina, jest jednym z najbardziej znanych projektów Gerrita Thomasa Rietvelda, holenderskiego architekta i designera, który był związany z ruchem De Stijl. Stworzony w 1935 roku, łączy nowatorską geometrię z wygodą, stając się ikoną nowoczesnego designu. Ten mebel, pierwotnie zaprojektowany z myślą o produkcji masowej, przez lata przeszedł różne zmiany, zyskując nowe wersje oraz współprace z współczesnymi artystami. W artykule przyjrzymy się jego historii, wyjątkowym cechom i interesującym faktom, które czynią go klasykiem na zawsze.
Historia powstania: Od Amsterdamu do włoskiej produkcji
Gerrit Rietveld, urodzony w 1888 roku, był ważną postacią w holenderskim modernizmie. Jego wcześniejsze projekty jak krzesło Red Blue oraz Zig-Zag koncentrowały się na surowym wyglądzie, często wymagającym dodatkowych poduszek dla większej wygody. Fotel Utrecht powstał w 1935 roku na zlecenie domu towarowego Metz and Co. w Amsterdamie, z zamiarem stworzenia mebla, który byłby dostępny dla szerszej grupy odbiorców. Rietveld uprościł konstrukcję do podstawowych elementów: drewniana rama pokryta płótnem (początkowo brązowym z białymi zygzakowymi szwami), podłokietniki gięte pod kątem 90 stopni, które przechodzą w nogi z przodu, oraz lekko pochylone siedzisko osadzone blisko podłogi.

Rietveld zastosował nowatorską strategię marketingową – fotel umieszczany był w domach klientów, ale w głównej mierze sprzedawany był przez sklepy, co pozwoliło na jego produkcję aż do 1973 roku. W 1972 roku, prawa do projektów Rietvelda przejęła firma Cassina, a w 1988 roku, z okazji setnej rocznicy urodzin projektanta, wznowiono jego produkcję. Od tego czasu Utrecht stał się sztandarowym produktem marki, dostępnym w wersji standardowej, XL oraz jako sofa (wprowadzona w 1956 roku).
Design i cechy: Geometria spotyka komfort
Utrecht odzwierciedla zasady neoplastycyzmu – harmonię linii, geometryczne kształty i minimalizm, które są charakterystyczne dla De Stijl. W przeciwieństwie do wcześniejszych projektów Rietvelda, tutaj forma nie góruje nad funkcją; mebel jest komfortowy dzięki wbudowanemu obiiciu. Użyto w nim pianki poliuretanowej oraz watoliny poliestrowej, co zapewnia miękkość oraz trwałość. Fotel dostępny jest w pięciu kolorach, z możliwością wyboru szwu zygzakowego lub kocowego, co pozwala na dostosowanie do indywidualnych preferencji.
Warianty i nowoczesne aktualizacje
Cassina poszerzyła kolekcję Utrecht, wprowadzając warianty dostosowane do różnych potrzeb użytkowników. Wersja XL jest większa, zapewniając dodatkowy komfort, a sofa (2- lub 3-osobowa) z prostym lub zakrzywionym oparciem rozszerza ofertę. Szczególnie urocza jest Baby Utrecht – miniaturowa wersja dla dzieci, zaprojektowana ergonomicznie, zachowująca oryginalny styl z 1935 roku.

W 2016 roku, w ramach kolekcji "Origins of the Future", Cassina nawiązała współpracę z holenderskim designerem Bertjanem Potem. Opracował on materiał BoxBlocks – żakardowy wzór z geometrystycznymi trójkątami w 19 kolorach, tkany komputerowo z ośmiu nici. Ta limitowana edycja (90 sztuk na wariant) ożywia klasykę, czerpiąc inspirację z blokowej formy fotela i efektownie przekraczając szwy, co było niemożliwe w latach 30.
