Był rok 1969. We włoskich wytwórniach pianki poliuretanowej właśnie odkryto coś, co zmieni myślenie o meblach tapicerowanych: nowe techniki formowania pozwalały tworzyć kształty, których wcześniej nie dało się uzyskać. Większość projektantów traktowała tę innowację jako narzędzie do rzeźbienia kolejnych brył. Afra i Tobia Scarpa zapytali inaczej: co by było, gdyby sofa nie miała żadnej wewnętrznej struktury?
Odpowiedź miała postać pęku tkaniny ściśniętego zewnętrzną chromowaną klamrą. Tak narodziła się Soriana.
Duet z Wenecji
Afra Bianchin i Tobia Scarpa — ona architektka i projektantka wnętrz, on syn legendy, Carlo Scarpy — tworzyli jeden z najważniejszych duetów projektanckich włoskiego powojennego designu. Pobrali się w 1957 roku i przez dekady pracowali razem w taki sposób, że rozdzielenie ich indywidualnych wkładów stało się niemal niemożliwe. Tobia nosił nazwisko ojca-architekta, ale Afra była równorzędnym autorem każdego wspólnego projektu.
Ich styl sytuował się gdzieś między rzemieślniczą precyzją a odwagą eksperymentu — nigdy czysto awangardowy, nigdy akademicki. Soriana powstała po sukcesie fotela Ciprea i całej serii krzeseł dla Cassiny. W 1969 roku Scarpowie mieli już ugruntowaną pozycję. Mogli projektować bezpiecznie. Wybrali inaczej.
Klamra jako architektura
Soriana nie ma wewnętrznego szkieletu. To zdanie nadal brzmi prowokacyjnie pół wieku po premierze. Siedzisko, oparcie, podłokietniki — wszystko to jeden masywny kształt z pianki poliuretanowej i wypełnienia Dacron, owinięty tkaniną lub skórą. Forma, która sama w sobie byłaby bezpostaciowym workiem, trzyma się razem wyłącznie dzięki zewnętrznej klamrze z chromowanej stali. Dwa elementy stalowe spinają całość jak wielki zapięty uścisk — stąd charakterystyczna faktura przełożeń i zmarszczek tapicerki, które są nie efektem ubocznym, lecz zamierzoną częścią formy.
Podstawą jest niewielka drewniana płyta. Na bokach oparcia dwa guziki łączą tapicerkę z zewnętrzną konstrukcją. Dwa kolejne z przodu zaciskają obicie, nadając mu ostateczny kształt. To wszystko. Złożoność osiągnięta środkami nadzwyczaj prostymi. Jury Compasso d'Oro w 1970 roku nagrodziło Sorianę właśnie za to: za złożoność obrazu osiągniętą przy pomocy środków konstrukcyjnych i technicznych o niezwykłej prostocie i spójności.
System, nie obiekt
Afra i Tobia Scarpa zaprojektowali nie sofę, lecz rodzinę. Soriana to system siedzisk: fotel jednoosobowy, sofa dwuosobowa, sofa trzyosobowa, puf. Każdy element zachowuje tę samą zasadę konstrukcyjną — zewnętrzna klamra, brak wewnętrznej struktury, zmarszczona tapicerka jako estetyczna sygnatura. Siedziska można zestawiać, łączyć, aranżować swobodnie.
Proporcje Soriany balansują na granicy formalnego i nieformalnego. Nie jest to sofa do salonów reprezentacyjnych z wyprostowanym oparciem — ani do kompletnie swobodnego lenistwa. Plasuje się dokładnie pośrodku: elegancka, ale zapraszająca. Gotowa na każdy kontekst.
Dlaczego Soriana nie starzeje się razem ze swoją epoką
Wiele projektów z 1969 roku dziś wygląda na projekty z 1969 roku. Soriana nie. Chrome nie jest tu efektem mody na industrial — jest elementem konstrukcyjnym, widocznym i koniecznym. Tapicerka układa się w zmarszczki nie dlatego, że to modne, lecz dlatego, że tak musi. Forma wynika z zasady, nie ze stylistyki, i dlatego pozostaje odporna na zmiany trendu.
Cassina kontynuuje produkcję Soriany do dziś, wprowadzając kolejne tkaniny i skóry, a w ramach projektu Cassina LAB — wypełnienie z BioFoam, bioplastu roślinnego, i recyklingowanego włókna z odzyskanego PET. Oryginalny projekt Scarpów okazał się na tyle neutralny w swojej zasadzie, że przyjął aktualizację materiałową bez utraty tożsamości.
Soriana w ofercie Atak Design
Sorianę Cassiny — fotel, sofę dwuosobową i trzyosobową — znajdziesz w ofercie Atak Design. Projekt Afry i Tobii Scarpów czeka na wnętrze, które rozumie, że prawdziwa forma nie potrzebuje uzasadnienia.