Breda, rok 2001. Marcel Wanders i Casper Vissers zakładają markę, której nazwa ma jedno „o” za dużo. To dodatkowe „o” jest deklaracją: wszystko ma być trochę bardziej – odważniej, zabawniej, z większym apetytem na niespodziankę. Dwadzieścia pięć lat później Moooi wraca do mediolańskiego Superstudio Più, miejsca swojej pierwszej wystawy, i owija je srebrem.
W tej jubileuszowej scenerii, w kwietniu 2026 roku, pojawiają się dwie lampy, które łatwo pomylić z instalacjami artystycznymi. Pierwsza wygląda jak jeżowiec unoszący się pod sufitem. Druga powstała z gestu, który każdy z nas wykonał tysiąc razy: z przepchnięcia kartki przez obręcz. Urchina Light i Push Light trafiają na rynek 10 listopada 2026 roku.
Studio, które słucha natury
Roderick Vos to holenderski projektant, który od lat prowadzi własne studio razem z Claire Vos. Z Moooi współpracuje od 2005 roku. Jego projekty rzadko krzyczą, częściej obserwują, a inspiracji szukają tam, gdzie forma powstaje bez udziału człowieka: w roślinach, minerałach, organizmach morskich.
Urchina Light wyrasta wprost z tej postawy. Studio przyjrzało się anatomii jeżowca, jego promienistej symetrii i rytmowi kolców, i przełożyło ją na lampę wiszącą. Projektanci piszą o niej, że jest mniej przedmiotem, a bardziej żywą obecnością zawieszoną w powietrzu. To trafny opis, bo Urchina nie wypełnia przestrzeni bryłą, tylko ją rysuje.
Konstelacja z włókna węglowego
Z niewielkiego centrum we wszystkich kierunkach rozchodzą się smukłe pręty z włókna węglowego. Ich końce świecą, tworząc pod sufitem coś na kształt rozproszonej konstelacji. Urchina występuje w czterech rozmiarach: 90, 140, 180 i 300. Przy większych skalach pręty zaczynają się delikatnie uginać pod własnym ciężarem, więc grawitacja współprojektuje kształt lampy.
Za dnia Urchina jest graficzną, rzeźbiarską sylwetką, wyraźną na tle ściany i lekką jak rysunek tuszem. Wieczorem zmienia charakter. Ukryte światło skierowane w dół daje ciepłą, skupioną plamę, na przykład nad stołem, a światło skierowane w górę rozlewa miękką poświatę po suficie. Jedna lampa łączy więc funkcję użytkową z budowaniem nastroju. Projekt jest modułowy, z wymiennymi elementami, co ma przedłużyć jego życie.
Na mediolańskiej wystawie Urchina wisiała w gronie kilku egzemplarzy różnej wielkości. To najlepszy sposób, żeby ją pokazać: jako ławicę świateł nad wysoką przestrzenią, holem, klatką schodową czy salonem z antresolą.
Paul Cocksedge i fizyka zachwytu
Paul Cocksedge to brytyjski projektant, absolwent Royal College of Art, gdzie uczył się pod okiem Rona Arada. Od 2004 roku prowadzi w Londynie studio razem z Joaną Pinho. Rozgłos przyniosła mu Styrene, lampa z kubeczków z polistyrenu, które pod wpływem ciepła kurczyły się w porcelanowo wyglądające formy. Od tamtej pory jego znakiem rozpoznawczym jest prosty zabieg materiałowy, który daje efekt bliski magii.
Cocksedge projektuje meble, lampy i instalacje miejskie, a jego prace często opowiadają o sile ciężkości, napięciu i równowadze. Dla Moooi stworzył już Gravity Chandelier, żyrandol ukształtowany przez grawitację. Push Light kontynuuje ten wątek, ale robi to z jeszcze mniejszą liczbą środków.
Jeden gest, trzy elementy
Push Light zaczyna się od ruchu dłoni. Wygięta czasza zostaje przepchnięta przez metalową obręcz i w tym miejscu się zatrzymuje, zawieszona w równowadze między sprężystością materiału a oporem pierścienia. Cała lampa składa się z trzech elementów: czaszy, obręczy i światła. Nie ma tu ani jednego detalu, który nie miałby uzasadnienia.
Najciekawsze dzieje się w sposobie świecenia. Push Light nie kieruje światła bezpośrednio na zewnątrz. Odbija je od powierzchni czaszy, więc źródło pozostaje niewidoczne. Blask rozchodzi się po wygiętej płaszczyźnie, mięknie i dopiero wtedy wypełnia wnętrze. W efekcie dostajemy ciepłe, atmosferyczne światło, które nie razi, a forma przypomina kartkę papieru złapaną w ruchu.
Obie lampy dostały też nową generację zasilaczy LED, zaprojektowaną z myślą o prostym montażu i zgodności z różnymi systemami ściemniania. To ważne dla architektów, którzy planują oświetlenie hoteli, restauracji i domów z inteligentnym sterowaniem.
Dwa języki tej samej marki
Urchina i Push Light na pierwszy rzut oka nie mają ze sobą nic wspólnego. Jedna jest zwielokrotniona, promienista, organiczna. Druga jest skupiona, oszczędna, zbudowana z jednego gestu. Łączy je to, co od ćwierć wieku definiuje Moooi: przekonanie, że lampa może być opowieścią, a nie tylko źródłem światła.
To także dobra wskazówka aranżacyjna. Urchina potrzebuje wysokości i powietrza. Najlepiej wygląda tam, gdzie może zawisnąć w kilku skalach naraz i rzucić światło na sufit. Push Light odnajdzie się nad stołem, przy sofie albo w kameralnej niszy, gdzie jego miękka poświata zbuduje intymny nastrój. Obie są projektami na lata, bo nie opierają się na modzie, tylko na zjawiskach starszych od designu: na rytmie natury i na prawach fizyki.