Columbus, Indiana, rok 1957. W domu zaprojektowanym przez Eero Saarinena dla rodziny Millerów, z wnętrzami Alexandra Girarda, w podłodze salonu wycięto prostokątne zagłębienie i wyłożono je miękkimi poduszkami. Nikt nie siadał tam twarzą do ściany ani do telewizora. Siadało się twarzą do drugiego człowieka.

Dwie dekady później zagłębione salony, czyli „conversation pity”, stały się jednym z symboli lat 70. Niskie, obłe, otulające siedziska ciągnęły się przez całe pomieszczenia, a granica między meblem a architekturą zaczęła się rozmywać. Potem moda minęła, podłogi wyrównano i pozostało po niej głównie wspomnienie z fotografii z epoki.

Pół wieku później dwóch Duńczyków postanowiło przywrócić tamten nastrój bez kucia w posadzce. Tak powstała sofa Jagger.

Duet z Kopenhagi, który patrzy w stronę Kioto

Tommy Hyldahl przez lata pracował w świecie mody. W 2011 roku założył w Kopenhadze markę NORR11, która od początku łączy skandynawską powściągliwość z japońską klarownością formy. Podróże po Azji nauczyły go, że prostota nie oznacza chłodu, a pusta przestrzeń potrafi być tak samo ważna jak przedmiot, który ją wypełnia.

Kristian Sofus Hansen studiował architekturę i design w Królewskiej Duńskiej Akademii Sztuk Pięknych oraz w Kyoto Institute of Technology. Od 2015 roku obaj projektują razem. Z tej współpracy wyszły m.in. fotel Elephant, Hippo Lounge Chair i stoliki Tilt. To meble o miękkich, nieco zwierzęcych sylwetkach, w których tradycyjne rzemiosło spotyka się z nowoczesną technologią produkcji.

Jagger, zaprezentowany w 2023 roku, jest ich najbardziej architektonicznym projektem. Nie stoi już w pokoju, tylko go współtworzy.

Wszystko zaczęło się od jednej krzywej

Sam NORR11 opowiada, że Jagger narodził się jako pojedyncza linia narysowana na kartce papieru. Łuk, który mógł zawinąć się w półokrąg, wyprostować w długi odcinek albo zamknąć w pełne koło. Z tej jednej krzywej powstała cała rodzina segmentów: proste, narożne, łukowe, miękko zaokrąglone, półkoliste, z oparciem i bez.

Forma bezpośrednio nawiązuje do sof z lat 70.: obłe kontury, niskie, przysadziste proporcje i oparcie, które przechodzi w siedzisko jednym, płynnym gestem. Wersja Lounge ma siedzisko zawieszone zaledwie 42 cm nad podłogą. Siada się w niej głęboko, z lekko odchylonymi plecami, tak jak kiedyś w zagłębionych salonach. To niskie osadzenie nie jest wyłącznie stylizacją. Ciało naturalnie się rozluźnia, a rozmowa zwalnia.

Jagger nie potrzebuje też ściany za plecami. Może stanąć na środku pomieszczenia jak rzeźba, którą obchodzi się dookoła, i wyznaczać strefy bez ani jednej przegrody.

Segment, który łączy się jednym ruchem

Za swobodą kompozycji stoi bardzo konkretna inżynieria. Moduły spina system Click-Link, czyli łącznik, który zespala segmenty w jedną, spójną bryłę, a później pozwala je rozpiąć i ułożyć na nowo. Boki modułów można wykończyć na kilka sposobów. Opcja wykończenia 360° sprawia, że pojedynczy segment staje się samodzielnym siedziskiem, a wersja dwustronna pozwala siadać z obu stron oparcia, plecami do siebie, jak na ławce w muzeum.

Konstrukcja powstaje ze sklejki, a siedziska wypełnia pianka formowana na zimno, która długo zachowuje kształt i sprężystość. Całość obija się tkaniną lub skórą. Na zdjęciach katalogowych NORR11 Jagger występuje m.in. w miękkim bouclé Barnum, które podkreśla obłe linie, i w głębokich, nasyconych tkaninach przywołujących paletę lat 70.

Ważne jest też to, gdzie sofa powstaje. Każdy segment jest ręcznie tapicerowany w rodzinnej manufakturze w północno-wschodnich Włoszech, wyłącznie na zamówienie. Duńska myśl projektowa spotyka się tu z włoską tradycją tapicerską.

Od salonu do hotelowego lobby

Jagger istnieje w dwóch wysokościach. Lounge to niska wersja do salonu i stref wypoczynku. Dining ma siedzisko na wysokości 50 cm, wygodne przy stole, dlatego łuki tej wersji świetnie sprawdzają się w restauracjach i jadalniach. Ten sam język formy obsługuje więc zarówno wieczór z książką, jak i kolację w gronie przyjaciół.

To właśnie w przestrzeniach komercyjnych widać pełny potencjał projektu. Kilkanaście segmentów może przecinać hotelowe lobby długą, falującą linią, a półkoliste moduły z oparciem tworzą w restauracji zaciszne wnęki, coś pomiędzy loży a kanapą. W domu natomiast nawet niewielki narożnik z dwóch czy trzech modułów nadaje salonowi charakter bez przytłaczania przestrzeni.

Projekt szybko zwrócił uwagę branży i znalazł się wśród laureatów iF Design Award. Trudno się dziwić, bo udało mu się coś, co rzadko się udaje: przeniósł wspomnienie epoki do dzisiejszych wnętrz bez taniej nostalgii.

Rozmowa zamiast ściany

Wróćmy do salonu Millerów. Tamto zagłębienie w podłodze nie było efektownym trikiem, tylko deklaracją: dom jest miejscem, w którym ludzie siadają blisko siebie. Jagger mówi dokładnie to samo, tyle że bez betonu i bez ostatecznych decyzji. Jeśli zmieni się rodzina, mieszkanie albo układ salonu, wystarczy przepiąć segmenty.

To chyba najlepsza odpowiedź na pytanie, dlaczego ta sofa trafia w nasz czas. Żyjemy w otwartych przestrzeniach, które pełnią kilka funkcji naraz, i potrzebujemy mebli, które potrafią się do nich dopasować. Jagger zostawia przy tym miejsce na zmysłowość: obłe kształty, miękkie bouclé, niskie, otulające siedzisko. Jest czymś pomiędzy meblem a krajobrazem wnętrza.

W Atak Design znajdziesz kolekcję Jagger od NORR11. Chętnie pomożemy zaplanować konfigurację segmentów, dobrać tkaninę i wysokość siedziska do Twojej przestrzeni..