Nad Jeziorem Bodeńskim, w rezydencji artystycznej o skromnej nazwie Farm, dwie berlińskie projektantki zawiesiły huśtawkę zrobioną z poduch wypchanych łuską zboża. Nazwały ją Silo. Nie miała ramy, która ustawiałaby ciało w jednej pozycji. To ciało decydowało, jak głęboko się zapadnie i w którą stronę się przechyli. Była prosta, prawie wiejska, a mimo to zawierała całą myśl, z której wyrósł późniejszy projekt.

Niedługo potem przyszło zaproszenie od Vitry, szwajcarskiej manufaktury, która od dekad produkuje Lounge Chair Charlesa i Ray Eamesów. Lisa Ertel i Anne-Sophie Oberkrome miały na nowo przemyśleć fotel wypoczynkowy, czyli jedną z najbardziej obciążonych historią typologii w meblarstwie. Tak powstał Bascule: fotel, który odchyla się prawie do poziomu, a jego tapicerka układa się jak dobrze skrojona marynarka. Do kolekcji Vitry wszedł we wrześniu 2026 roku.

Dwie projektantki, jedna ligatura

Ertel i Oberkrome poznały się na studiach w Hochschule für Gestaltung w Karlsruhe. W 2021 roku założyły w Berlinie Studio Œ. Nazwa to ligatura łącząca litery O i E, czyli pierwsze litery ich nazwisk. Jeszcze w roku założenia studia prototyp ich krzesła Neil trafił do kolekcji Vitra Design Museum, a to rzadkie wyróżnienie dla projektantek na początku drogi.

Z Vitrą współpracują od 2025 roku i są jedyną młodą pracownią, którą marka zaprosiła do zmierzenia się z kategorią lounge. Bascule to ich pierwszy komercyjny projekt mebla tapicerowanego. W ich pracy widać nieufność wobec sztywnej formy: obiekt nie ma narzucać pozycji, tylko dopasowywać się do człowieka.

Huśtawka ukryta pod siedziskiem

Bascule to po francusku huśtawka typu „ważka”, deska kołysząca się na jednym punkcie podparcia. Nazwa odnosi się do ukrytego mechanizmu. Opracowali go inżynierowie Vitry i to on był punktem wyjścia dla projektantek.

Mechanizm nie ma dźwigni ani pokręteł. Działa wyłącznie dzięki osiom obrotu i ciężarowi siedzącego, a nachylenie dopasowuje się do wagi automatycznie. Wystarczy lekko odchylić się do tyłu, a fotel płynnie przechodzi od pozycji wyprostowanej do prawie poziomej. Projektantki porównują ten ruch do zginania i prostowania ręki. Mechanika jest tu podporządkowana ciału.

Prostota mechanizmu ma też wymiar praktyczny. Dzięki niej Vitra mogła zaproponować fotel z ruchomym oparciem, który trafi do szerszego grona odbiorców, także do tych, którzy dopiero urządzają swoje pierwsze wnętrze.

Krawiectwo zamiast tapicerowania

Klasyczny fotel tapicerowany ma tkaninę napiętą jak skóra bębna. W Bascule jest odwrotnie. Pokrowiec jest skrojony z naddatkiem i swobodnie opada na konstrukcję. Projektantki czerpały z krawiectwa, a dokładniej z technik, które dają swobodę ruchu i ułatwiają ubieranie się. Fotel nie jest obity, tylko ubrany.

Studio Œ pracowało jak pracownia krawiecka. Tkaniny drapowano bezpośrednio na działających prototypach i obserwowano, jak się rozciągają, luzują i marszczą przy każdym ruchu oparcia. „Starałyśmy się mieć jak najmniej szwów, żeby to tkanina prowadziła ruch” — mówi Lisa Ertel. Oparcie trzymają dwa krótkie szwy, a dłuższe szwy krawędziowe rysują wyraźne narożniki nad podłokietnikami.

Dla tapicerów Vitry było to wyzwanie, bo tkanina musiała pracować niezależnie od pianki. Efekt widać od razu: fałdy, załamania i miękkie odkształcenia są tu częścią projektu, a sylwetka fotela zmienia się razem z pozycją siedzącego. „Dla nas Bascule emanuje szczerością: zachęca do dotyku tak samo jak do patrzenia” — mówią projektantki.

Anatomia spokoju

Pod luźnym pokrowcem jest precyzyjna konstrukcja. Rama z malowanej proszkowo stalowej rury ma oparcie pokryte napiętą tkaniną. Komorowa poducha oparcia i podłokietniki są wypełnione włóknem PET ze 100% odpadów poprodukcyjnych. Siedzisko i zagłówek wykonano z V-Foam, czyli pianki poliuretanowej opracowanej przez Vitrę i BASF z myślą o recyklingu.

Bascule występuje w wersji Highback z regulowanym zagłówkiem (+6 cm, maksymalna wysokość 1125 mm) oraz w wersji Lowback. Obie można uzupełnić podnóżkiem (Ottoman) albo ławką (Bench). Do wyboru są dwie podstawy:

• obrotowa, czteroramienna z odlewanego aluminium: czarna lub kredowa malowana proszkowo albo z aluminium piaskowanego; dwie wysokości siedziska, 380 lub 430 mm
• z litego dębu chorwackiego w lakierze naturalnym lub czarnym; tylko niższe siedzisko

Pokrowce są dostępne w dziewięciu rodzinach tkanin Vitry, od Hola i Volo po melanżowe Dumet i Savana. Wersje duo-tone łączą dwa kolory w jednym pokrowcu.

Najważniejsza jest jednak cyrkularność. Pokrowiec można zdjąć, wyczyścić albo wymienić, a poszczególne elementy naprawić bez wyrzucania całego fotela. Vitra zrezygnowała z trwale klejonych połączeń na rzecz konstrukcji, którą da się rozebrać na części.

Z Kopenhagi do salonu

Pierwszy raz Bascule pokazano podczas 3daysofdesign w Kopenhadze, gdzie od razu wyróżnił się na tle premier. Vitra ma w kolekcji fotele, które przeszły do historii jako pomniki z drewna i skóry. Bascule proponuje inną definicję luksusu: miękkość, ruch, możliwość naprawy i szczerość materiału.

To odpowiedź młodego pokolenia projektantów na pytanie, czym ma być fotel wypoczynkowy dzisiaj. Ma być partnerem codziennych rytuałów: czytania, słuchania płyt, drzemki po obiedzie. Sprawdzi się w salonie, w kąciku do czytania, a także w hotelowym lobby czy strefie relaksu w biurze.

Fotel na chwile, gdy nikt nie patrzy

Anne-Sophie Oberkrome mówi, że Bascule „zaprasza, by usiąść po swojemu — tak, jak siadamy, kiedy nikt nie patrzy”. Te słowa najlepiej wyjaśniają, dlaczego projekt działa. Nie wymaga eleganckiej postawy ani nie narzuca jednej pozycji. Przyjmuje ciało takim, jakie jest.

W czasach, gdy wnętrza mają być jednocześnie piękne i odpowiedzialne, Bascule łączy obie te potrzeby w naturalny sposób. Jest miękki, ale precyzyjny, swobodny, ale przemyślany w każdym szwie. Ten fotel z czasem się nie zużywa, tylko nabiera charakteru, jak ulubiona marynarka.

Jeśli szukasz fotela, który łączy rzemiosło krawieckie z inżynierią Vitry, poznaj Bascule w ofercie Atak Design. Pomożemy dobrać wersję, tkaninę i podstawę do Twojego wnętrza.